|
Les 1: Een reuzenbloem |
||||
| Ken jij die grote bloemen op een heel
lange steel? Je hebt een groot bruin hart, hun blaadjes zijn helder
geel. Misschien komen die reuzenbloemen wel uit sprookjesland, of zijn ze
groot getoverd door een fee met de stok in haar hand? Nee, het zijn
zonnebloemen vol dikke zonnepitten. Als je er dichtbij gaat staan, dan kun
je ze zien zitten. Zonnebloemen kunnen meters hoog worden. Bovenop de
steel zit de reuzenbloem. Toch is dat niet één bloem. Het zijn een
heleboel bloempjes bij elkaar. Een zonnebloem is eigenlijk een
bloementuin. In het midden zitten de bruine bloempjes. Daar omheen staat
een krans van gele blaadjes. Iedere blaadje is een apart bloempje. De
bruine bloempjes lijken op kleine buisjes. Daaruit groeien later de
zonnepitten. Soms wel duizend in één bloem. Zonnepitten zijn de
zaadjes van de zonnebloem. Daar uit kunnen nieuwe zonnebloemen groeien. In
de lente stop je de pitten in de grond. Uit de pit groeit een steeltje met
twee blaadjes. Dat noemen we de kiemblaadjes. Daarna komen de andere
blaadjes. Nu gaat de plant heel hard groeien. Op een dag zie je een grote
groene knop. De plant blijft maar groeien. Hij groeit boven je
hoofd uit.
|
Na de grote vakantie gaat de dikke
knop open. Wat een mooie bloem komt er te voorschijn! Hij lijkt
wel op de zon! Zonnebloemen houden van zon. Ze draaien hun kopje er
telkens naar toe. Een soort 'zondraaier' dus. Een zonnebloem krijgt veel
bezoek. Vlinders, vliegen en kevers komen er smullen. Hommels en bijen
vliegen af en aan. Met hun snuit duiken ze in de zonnebloem. Ze zien er
gewoon geel uit. Er zit ook zoveel lekkers in! Zoete nectar en heel veel
stuifmeel. In de bloem verstoppen zich soms oorwormen en
lieveheersbeestjes . En spinnen loeren er op hun prooi. De bloemenbezoekers
mogen wel oppassen.
|
Nu is de zomer afgelopen. De
zonnebloemen zijn uitgebloeid. Laat
de uitgebloeide bloemen maar staan. Vogels zijn er dol op, vooral mezen en
vinken. Bewaar de zonnebloem tot de winter. Hang hem dan aan de
voedertafel. De vogels komen zeker van de pitten smullen. Kippen en
cavia's lusten ook graag zonnepitten. In de pitten zit veel
olie. In de landen met veel zon kweken ze zonnebloemen. Hier
en daar ook in ons land. De rijpe zonnepitten gaan naar de fabriek. Daar
wordt de olie eruit geperst. Van die olie wordt margarine gemaakt. En
bakolie voor de oliebollen. Van de rest van de pitten wordt veevoer
gemaakt. Zonnepitten kun je ook zó eten. Ze zijn gezond en lekker.
Geroosterd zijn ze het lekkerst. Er zijn nog meer zaden met olie. Denk maar
aan noten en pinda's. In ons land wordt koolzaad verbouwd. In de zaadjes
van die plant zit ook olie. Koolzaad geeft akkers vol gele bloemen.
|
||
Beantwoord de volgende vragen over de leestekst:
1. Hoe hoog kan een zonnebloem worden?
2. Wat zijn zonnepitten?
3. Welke insecten bezoeken de zonnebloem?
4. Waar worden zonnebloemen in warme landen voor gekweekt?
5. Wat wordt er van zonnebloemolie gemaakt?
-------------
Opdracht: volg de links in de leesles en bezoek de sites.