|
Les 5. Zaden op reis Bron: Methode Leefwereld van Jacob Dijkstra |
||||
|
Een paardebloem heeft heel veel zaadjes. Uit al die zaadjes kunnen nieuwe planten groeien. Maar dan moeten ze wel naar een ander plekje.
Vlak bij de moederplant is te weinig plaats. De jonge plantjes krijgen er haast geen licht. De moederplant gebruikt ook te veel voedsel.
Daarom gaan veel zaden op reis. Sommige heel ver, andere minder ver. Vaak worden ze weggeblazen door de wind. Zaden gaan op verschillende manieren op reis.
Dat kun je vaak al aan de vorm van de zaden zien. 1 Wind Sommige zaadjes gaan met de wind op reis. Hele lichte zaadjes hebben pluisjes. Net zoals de paardebloem. Iets zwaardere zweven met vleugeltjes, zoals esdoornzaadjes.
|
2 Water Zaden van waterplanten zijn van binnen soms hol. Andere zaden hebben een kurklaagje. Zo kunnen ze op het water drijven. Na een tijdje zinken ze toch naar de bodem. Maar dan zijn ze wel een eindje weggedreven. Ook de zaden van planten langs de sloot gaan zo op reis. Die zaden spoelen op een andere plek weer aan. 3 Liften Soms zie je lifters langs de weg. Die mensen willen graag meerijden met een ander. Er zijn ook lifters onder de planten. Hun zaadjes hebben kleine haakjes. Die blijven hangen in de vacht van dieren. Of aan jouw kleren. Zo krijgen ze een gratis lift.
|
4 Eten Bessen willen ook op reis. Vogels zijn dol op bessen. Ze eten ze met pit en al op. De pitten poepen ze ergens anders weer uit. Zo worden de pitten met mest en al gezaaid. Snap je nu waarom bessen er zo lekker sappig uitzien? 5 De plant zelf Sommige planten zorgen zelf voor hun reis. Hun zaden zitten vaak in doosjes. Soms springen die met een knal open. De zaden schieten dan weg. Of de doosjes hebben strooigaatjes. Op lange stengels zwiepen ze heen in de wind. En de zaadjes worden eruit gestrooid. Er zijn ook harde, ronde vruchten. Na het vallen rollen of stuiteren ze weg. 6 Verstoppen Er zijn dieren die zaden en vruchten verstoppen. Zij willen in de winter nog wat te eten hebben. Maar ze kunnen niet alle zaden terugvinden. Uit de achtergebleven zaden groeien in de lente weer nieuwe planten.
|
||
Beantwoord de volgende vragen over de leestekst
1. Waarom gaan zaden op reis?
2. Hoe gaan de zaadjes van de paardebloem op reis?
3. Hoe gaan de zaden van waterplanten op reis?
4. Hoe kunnen zaden meeliften met iemand of met een dier?
5. Hoe gaan bessen op reis?
6. Wat gebeurt er met zaden die in een doosje zitten?
7. Wat gebeurt er met verstopte zaden?
-------------
Volg de links via de handjes in de leestekst