Les 20: De lente pakt uit

update augustus 2008

Bron: Leefwereld Groep 6 UItgeverij Jacob Dijkstra
-------------

Buiten is alles nog kaal en de grond is overal nog zwart. En al zijn er soms zonnige dagen, het is vaak nog ijzig koud. Maar toch… De lente komt eraan. Dat kun je aan heel veel dingen merken. In de winter zitten er geen bladeren,maar wel knoppen aan de bomen. Daar heeft de boom in de herfst al voor gezorgd. Hij heeft al voor de winter zijn blaadjes en bloemen keurig opgevouwen en in doosjes gestopt. Knoppen als doosjes, prima beschermd tegen de kou en klaar voor de start in het voorjaar. De schubben van de knop liggen als dakpannen over elkaar. In de eindknop zit een complete tak met bladeren. En soms ook met bloemen. Op de tak zitten ook zijknoppen. Die zijn wat kleiner dan de eindknop. Er zitten ook kleine zijknoppen. Die zitten op de reservebank. Ze mogen pas uitkomen als de andere knoppen weigeren. We noemen deze kleine zijkopjes slapende knoppen.

 

 

 

 

 

 

 

Op een tak zitten ook dichtgegroeide wondjes. Dat zijn littekens. Zodra er een blad van de boom valt,ontstaat er een wondje. Dat wondje groeit dicht,maar het bladlitteken blijf je zien. De knopschubben van de eindknop laten ook littekens achter. Bij een kastanjetak is dat een rijtje rimpeltjes die om de tak heen loopt. Zo’n rimpeltje noemen we ringlitteken. Elk jaar komt er een ringlitteken bij. Aan het aantal ringlittekens kun je dus zien hoe oud de tak is . Aan de tak zitten verschillende soorten knoppen . Helemaal aan de top van de tak zit de eindknop. In de zomer herken je bomen aan hun bladeren. In de winter kun je ze herkennen aan de knoppen. De kastanjeboom heeft de mooiste knoppen:groot,bruin en kleverig. Ze glanzen in de zon. De esdoorn (je weet wel,die boom met’neusjes’ in de herfst) heeft groene knoppen die niet kleven. . De es heeft stoere,zwarte knoppen. Er zijn ook bomen met heel kleine knoppen, zoals de berk. De els heeft heel bijzondere knoppen ,namelijk kleine blauwe pruimpjes op steeltjes. De wilg drukt zijn knoppen heel dicht tegen de tak aan. Sommige bomen, zoals de vlier, pakken hun bladeren helemaal niet in....




 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Als het warmer wordt, stroomt er voedsel naar de knoppen. Die worden dan dikker en dikker en plotseling barsten ze open. Dat is telkens weer een verrassing. Het zijn net cadeautjes die worden uitgepakt. Uit sommige knoppen komen alleen bladeren. Dat zijn de bladknoppen. Uit andere knoppen komen alleen bloemen. Dat zijn de bloemknoppen. Bij een iep zijn de bladknoppen klein en spits en de bloemknoppen groot en rond. Uit gemengde knoppen komen bladeren en bloemen. Katjesbomen, zoals een els en een wilg, krijgen eerder bloemen dan bladeren. In huis of in de klas lopen de takken sneller uit dan buiten. Zet maar eens een paar takken op water, dan haal je het voorjaar in huis. Van dag tot dag kun je zien hoe de tak verder uitloopt. Langzaam schuiven de knopschubben open. Het waterdichte winterjack wordt "uitgetrokken". Een kastanjeknop heeft zelfs nog een extra trui aan. Kijk maar eens naar de donzige blaadjes. Tegelijk met de blaadjes komt bij de kastanje de bloemtros tevoorschijn. Zo'n bloemtros noemen we een kaars.

 

 

 

 

 





Beantwoord de volgende vragen over in de leestekst:

1. Hoe heet de knop aan de top van een tak?

2.Hoe heten de knoppen die mogen uitkomen als de andere knoppen weigeren?

3.Waaraan kun je zien hoe oud een tak is?

4.Hoe zien de knoppen van de els eruit?

5.Hoe heet de bloemtros bij de kastanje?
-------------


Beantwoord de volgende vragen via de links in de leestekst

1. Waar beschermen de stekels van de kastanje zich tegen?

2.Wat doet de iepenspintkever?

3. In welke vlag komt het blad van de esdoorn voor?

4. Waar zijn berken heel gemakkelijk aan te herkennen?

5. Hoe worden de bloemen van een wilg genoemd?
-------------