|
Les 11: Even diep ademhalen |
||||
| Lucht is een mengsel van allerlei gassen. Een van die gassen is zuurstof.
Dat is een heel belangrijke stof voor planten, dieren en mensen. Zonder zuurstof kunnen we niet leven. Alle levende wezens halen daarom zuurstof uit de lucht.
Dat doen wij ook. Door te ademen zorgen we ervoor dat er altijd voldoende zuurstof in ons lichaam is. Bij ademen hoef je niet na te denken. Zelfs als je slaapt, kun je het niet vergeten.
Heb je wel eens een stukje onder water gezwommen? Of je adem ingehouden? Dat kun je maar even volhouden, want je krijgt het al snel benauwd. Je lichaam vertelt je dan dat je weer moet
ademhalen. Want het kan geen moment zonder zuurstof. Overal in je lichaam wordt zuurstof gebruikt. Hoe harder je lichaam werkt, hoe meer zuurstof het nodig heeft. Bovendien maakt het lichaam koolzuurgas.
Dat gas is een afvalstof; we moeten het dus weer kwijt. Ademhalen is eigenlijk: het ene gas erin
en het andere eruit.
Met onze longen halen we 1. zuurstof uit de lucht. Het koolzuurgas raken we erdoor kwijt. Daarom moet je de lucht in je 2. longen
regelmatig verversen door in- en uitademen.
|
Je kunt door je 3. neus en door je mond inademen. Door je neus
is beter, want die werkt tegelijk als luchtfilter. In de lucht zweven allerlei stofjes. Zonder het te merken adem je die in. Binnen in je neus zitten haren
en het is er vochtig. De stofjes uit de lucht blijven daar plakken en komen op die manier niet in je longen terecht. De schone lucht gaat verder en de stofjes
snuit je later uit.
Helemaal achter in je mond begint de luchtpijp. Dat is een stevige buis waardoor de lucht naar de longen kan stromen. De binnenkant is plakkerig, zodat daar ook nog stofjes
uit de lucht worden gehaald. Je hebt twee longen, een links en een rechts. Daarom splitst de luchtpijp zich in tweeën. Die twee kanalen noemen we de bronchiën.
De bronchiën vertakken zich steeds fijner en fijner. Je kunt het een beetje met een boom vergelijken. De stam vertakt zich in steeds dunnere takjes. Aan het eind zijn de
kanaaltjes heel dun. Daar eindigen ze in een soort heel kleine ballonnetjes: de longblaasjes. (Zoals we bij een boom via de stam, de takken en de steeds kleinere takjes
bij de bladeren komen.) Er zitten miljoenen van die blaasjes in je longen. Om ieder longblaasje stroomt bloed door piepkleine bloedvaatjes. De wand van de bloedvaatjes is zo dun
,dat de zuurstof er gemakkelijk door heen kan.
|
Op
die manier komt er zuurstof in het bloed. Het stromende bloed vervoert de zuurstof door je hele lichaam.
Met koolzuurgas gebeurt het omgekeerde. Dat gaat uit het bloed en komt in je longen terecht. Daarna adem je het weer uit.
Longen zijn kwetsbare organen. Daarom zitten ze veilig opgeborgen in een holte. Je ribben, je borstbeen en je ruggegraat
beschermen de longen aan alle kanten. Dat stuk van ons geraamte noemen we de borstkas.
Als we onze borstkas groter maken, krijgen de longen meer ruimte. Ze zuigen zich vol lucht.Wordt de borstkas
weer kleiner, dan worden de longen samengeperst. De lucht wordt uit de longen geduwd: we ademen uit.Eigenlijk is ademhalen iets heel gewoons.Het gebeurt haast vanzelf.
We denken er niet bij na. Toch is dat niet bij iedereen zo. Bij sommige mensen werken de longen niet goed omdat ze ziek zijn.Astma is zo'n longziekte.
4. Astma-patiënten hebben het soms erg benauwd. Ze kunnen dan niet voldoende verse lucht naar binnen krijgen.
Gelukkig kun je veel longziekten voorkomen door goed voor je longen te zorgen. Als je regelmatig sport,
train je de longen. En niet alleen je longen, ook je hart en je spieren. Daardoor werken ze beter
en blijven ze gezond.5. Roken daarentegen is slecht voor je longen. Je kunt er zelfs erg ziek van worden.
|
||
