|
Les 20: Waar komt ons water vandaan? Bron Leefwereld van Jakob Dijkstra Uitgeverijen Tekst en links aangepast op 12 maart 2007 |
||||
| Vroeger was er in Nederland geen waterleiding. De mensen haalden hun water toen
uit een put of een regenton. In een regenton werd het regenwater van het dak opgevangen. In de put zat grondwater.
Grondwater is regenwater dat in de grond is gezakt. Dat 1. grondwater kan soms erg diep zitten. In gebieden met veengrond is het grondwater bruin. Veen bestaat uit resten van planten. Als het regenwater door die grond heen zakt, neemt het een beetje van die planteresten mee. Dat zorgt voor die bruine kleur.
In andere streken zit er veel kalk of ijzer in het water. Soms is het grondwater zelfs zout.
Het is niet prettig als je vies water moet gebruiken. Het eten dat je in dat water kookt, smaakt niet, de thee ziet er niet lekker uit en de was wordt niet schoon in bruin water.
Vroeger moesten de mensen het toch gebruiken, want ze hadden geen keus. Maar wat erger was: in droge perioden was de ton of put soms leeg.
Ons drinkwater wordt verzorgd door 2. waterleidingbedrijven . Ze pompen het water uit de grond of ze halen het uit rivieren. Dat water moet eerst goed schoongemaakt worden
voordat het uit de kraan stroomt. Het water uit de grond is schoner dan uit de rivieren. Regenwater zakt door de grond. De grond werkt als een filter en houdt het vuil tegen.
|
Gebieden waar grondwater wordt opgepompt heten waterwingebieden. Juist in die gebieden
moeten we oppassen voor 3. grondwatervervuiling . Daarom moeten die gebieden beschermd worden. Niet overal kan grondwater gebruikt worden voor drinkwater. In dat geval wordt er van rivierwater
drinkwater gemaakt. Maar rivieren zijn soms erg vervuild. Er wordt van alles in geloosd. Daarom moet rivierwater op een speciale manier worden gezuiverd. Het water wordt niet alleen gezuiverd door
verschillende filters. Er worden ook chemische stoffen bijgedaan die het water verder schoonmaken. In rivierwater zitten vaak allerlei vuile stoffen opgelost: kunstmest, zout, bestrijdingsmiddelen
en afval van fabrieken. Soms wordt rivierwater gedestilleerd. Dat betekent dat het water eerst wordt verdampt. De opgevangen waterdamp wordt dan ergens anders afgekoeld. Het wordt dan weer schoon water.
De in het water opgeloste stoffen zijn achtergebleven. Maar dit is een dure manier om drinkwater te maken. Daarom hebben ze een veel goedkopere oplossing bedacht.
Het rivierwater wordt naar de duinen gepompt.
|
Het vuile rivierwater zakt dan door het zand naar beneden.
Uit de diepte wordt het weer opgepompt, net als grondwater. Al het vuil uit het rivierwater blijft dan in het duinzand achter. Het water is schoon geworden.
....maar nu zijn de duinen vies. Daar zijn onze 4. duinen te kostbaar voor. Veel fabrieken loosden hun afval in de rivier. Ook resten kunstmest en bestrijdingsmiddelen van de landbouw
spoelden in het grondwater of in de rivieren. Maar deze situatie is erg verbeterd. De Waddenzee is een stuk schoner geworden. Zelf zorgden we eveneens voor watervervuiling.
We maakten steeds meer afval. Dat afval werd op vuilnisbelten gestort. Het regenwater zakte door dat 5. afval heen. In de vuilnisbelt
losten dan allerlei stoffen op en deze zakten mee naar beneden. Die stoffen kwamen dan ook in het grondwater terecht. Ook dit is door scherpere regels verbeterd mar het kan nog altijd beter. Schoorstenen
en uitlaten van auto's blazen nog steeds veel vuil in de lucht. Dat vuil komt met de regen naar beneden en zakt
ook de grond in. Het wordt voor de waterleidingbedrijven daarom steeds moeilijker om schoon water te maken. Met z'n allen gebruiken we heel veel water. Elk gezin in Nederland
verbruikt per dag: 1. voor baden en douchen: 40 liter 2.voor de was: 40 liter 3. voor het toilet: 40 liter 4. voor lichaamsverzorging: 15 liter 5. Voor afwassen: 7 liter en 6. voor
koffie, thee en maaltijden: 6 liter.
De fabrieken hebben water nodig. Land- en tuinbouw kunnen niet zonder water. En de brandweer zonder water is helemaal een ramp.
Water is niet duur. 5 liter kost een paar eurocenten. Schoon water is er nog genoeg. Maar als de vervuiling van het water door blijft gaan... Dan wordt het wel duur
en is er niet genoeg schoon water meer. Water is dus een kostbaar goedje. We moeten er zorgvuldig mee omgaan. Ook in ons waterrijke land!
|
||
Beantwoord de volgende vragen via de links
-------------
1. Waarom kan niet al het grondwater worden opgepompt om het voor drinkwater te gebruiken?
2. Zoek het adres van het duinwaterbedrijf in Den Haag.
3. Bekijk het filmpje. Waarvoor wordt alluminiumsulfaat gebruikt?
4. Bekijk de 4 filmpjes. Waar komt het water uit de duinmeren vandaan?
5. Waar is het dorpje Wijster om bekend?