|
Les 29: Een zure zaak. |
||||
| Het is goed mis met de lucht. Het is een vuilnisvat geworden van afvalgassen van fabrieken, auto's en verdampende mest.
In die afvalgassen zitten stoffen die zuur worden als ze met water in contact komen. Gassen, stofdeeltjes en waterdamp blijven echter niet eeuwig in de lucht. Ze komen met regen, sneeuw of hagel weer op de grond terecht.
Die regen, hagel of sneeuw is dan zuur. Maar die stofdeeltjes dwarrelen ook zonder regen of sneeuw op de grond. De fabrieksrook "plakt" vast op de droge stofjes en komt ook met mooi weer naar beneden. Als er dan
later vocht bijkomt, verandert het stof toch nog in zuur. Zure regen is dus eigenlijk niet zo'n goede naam. Wat is nu eigenlijk zuur?
Niet alles is even zuur. Regenwater is zuur, maar azijn is nog zuurder en tandpasta is juist niet zuur. Gewoon kraanwater zit er zo'n beetje tussenin. Hoe weet je nou hoe zuur iets is? Je kunt het meten met lakmoespapier
of pH-papier. Als je dit papier in een zure stof doopt wordt het oranje. Doop je het in kraanwater, dan wordt het groen. Hoe minder zuur, hoe blauwer het papiertje verkleurt. Je kunt zuur ook meten met rodekoolsap.
Dat verkleurt ook. Telkens weer komen er vieze gassen in de lucht. Uit de uitlaatpijpen van auto's komt stikstofoxyde . De schoorstenen van fabrieken en elektriciteitscentrales braken zwaveldioxyde uit. Strijk maar eens en lucifer af,
dan ruik je zwaveldioxyde. Ook de mest van het vee verdampt tot een giftig gas. In mest zit ammoniak. Dat is niet zuur, maar door bacterien verandert ammoniak in salpeterzuur. Al deze stoffen worden pas echt zuur als ze opgelost zijn in water.
De regen wordt dus steeds zuurder. Maar ook het grondwater wordt zuur!
|
In de grond leven wormen, larven, pissebedden, bacterien en schimmels. Die kunnen heel slecht tegen al dat zuur. De dieren trekken weg of gaan dood.
Bacterien en schimmels kunnen er eveneens heel slecht tegen. Al die bodemdieren maken humus in de bodem. Humus is het spul dat de bodem zijn zwarte kleur geeft. Het bestaat uit halfverteerde plantedelen. Humus is voor planten heel belangrijk,
want het houdt de meststoffen in de bodem vast. Zure neerslag bedreigt ook de bomen en de andere planten boven de grond. Het beschermde waslaagje op de bladeren wordt erdoor beschadigd. De bladeren drogen dan sneller uit. Met hun wortels zuigen de
bomen het zure grondwater op. De bomen kunnen daardoor niet goed meer groeien en worden sneller ziek. Bacterien en infecties kunnen gemakkelijker binnendringen. Vooral naaldbomen zijn er gevoelig voor. Aan die bomen zijn de gevolgen van zure regen
ook het eerst te zien. De takken worden kaal en de naalden worden geel of krijgen bruine puntjes.
|
De zure regen valt ook op gebouwen. In veel oude gebouwen is kalksteen verwerkt. Kalk lost op in zuur. Veel oude kerken hebben prachtige beeldhouwwerken van kalksteen.
Die worden heel sterk door de zure regen aangetast. Restauratie blijft daardoor voortdurend nodig. Ijzer roest door de zure regen sneller. Vroeger was er ook al luchtvervuiling. In Londen stierven in 1952 duizenden mensen aan de smog. Smog is een
samenvoeging van smoke (rook) en fog (mist). De mensen stookten toen steenkolen. Het was op dat moment erg mistig en bovendien windstil. De rook bleef boven de stad hangen. De mist vermengde zich met rook en zorgde zo voor giftige lucht. Ook in Nederland hebben
wij weleens last van smog. De mensen stoken hun verwarming tegenwoordig meer met gas en elektriciteit. Dat geeft minder kans op smog. Maar de industrie groeit en het verkeer wordt drukker. Op de snelweg wordt vaak te hard gereden. Er komen steeds meer varkens-,
kippen- en kalvermesterijen. En die beesten produceren met zijn allen bergen mest! Zure regen is dus eigenlijk een gevolg van onze manier van leven. Wij lusten graag een stukje vlees en daar is vee voor nodig. We hebben haast en rijden te hard. We gebruiken voor
alles wat we willen hebben te veel grondstoffen en brandstoffen. Het is niet alleen een Nederlands probleem. In heel Europa en Noord-Amerika valt zure regen. Bovendien wordt zure regen verspreid door de wind. Het autoverkeer moet dus minder worden, en schoner. Er
moeten andere manieren bedacht worden om de mest van de varkensfokkerijen op te ruimen of te gebruiken. We moeten zuiniger met energie zijn. Hoe minder elektriciteit, hoe minder steenkool of gas er in de elektriciteitscentrales verbrand hoeft te worden.
In je eentje kun je het probleem van de zure regen natuurlijk niet oplossen. Maar... alle beetjes helpen. Dus: zuinig omgaan met energie en je spullen, en ga liever fietsen dan met de auto.
|
||
