|
Les 12: Je eigen vlees |
||||
| Bijna de helft van je lichaam bestaat uit spieren. Bij de slager noemen ze die spieren gewoon vlees. Spieren kun je eigenlijk niet zien. De enige spier die je kunt zien,is je tong . Dat is trouwens een heel aparte spier ,want deze spier kun je ook uitrekken. De meeste spieren kun je alleen maar samentrekken. Er zijn duizenden spieren in ons lichaam. Alles wat beweegt, beweegt door spieren. Sommige spieren kunnen we bewust laten werken. Je hersenen geven een seintje en de spier doet wat jij wil! We noemen dit willekeurige spieren. Er zijn ook spieren die vanzelf gaan. Dat noemen we onwillekeurige spieren. We hebben er niks over te zeggen. Probeer maar eens je ademhaling stop te zetten. Dat kun je maar heel even volhouden. Je hart is ook zo'n onwillekeurige spier. Die blijft maar doorgaan met samentrekken en weer ontspannen. Gelukkig maar dat je daar niet telkens opdracht voor moet geven. Stel je voor dat je het een keer zou vergeten! Van onze spieren zijn verreweg de meeste onwillekeurig. Een aantal spieren zit met pezen goed vast aan je botten. Dat zijn de skeletspieren. Ze bewegen de onderdelen van je geraamte. Ze zorgen er ook voor dat je overeind blijft staan en niet in elkaar zakt. Bij bijna alles wat je doet gebruik je heel veel spieren. Ook al zit je rustig een boek te lezen. Want dan gebruik je spieren om je oogleden open te houden en spieren die je hoofd rechtop houden. Andere spieren laten je eerst die spannende bladzijde uitlezen en pas daarna naar de wc gaan. Zelfs een boek lezen kost dus heel wat spierkracht.
|
Wie flink traint krijgt steeds sterkere spieren. Je spieren worden dan dikker. Bij een bodybuilder puilen de spierbundels uit. Een bodybuilder traint zijn spieren om ze dikker te maken en zo te laten opvallen. Veel spieren heb je in spiegelbeeld. Soms is je linkerarm beter gespierd dan je rechterarm of andersom. Als je links bent, gebruik je die kant van je lichaam vaker. Hoe zit dat bij jou? Wij hebben spieren in twee soorten: witte en rode spieren. Witte spieren zijn heel sterk, maar ook gauw moe. Rode spieren kunnen het veel langer volhouden. Ze werken alleen wel wat langzamer. Als je een sprintje trekt, heb je vooral je witte spieren nodig. Rode spieren gebruik je vooral op lange afstand. Sommige mensen hebben vooral hun witte spieren ontwikkeld. Die kunnen de beste prestaties leveren in de sprint. Echte stayers hebben vooral rode spieren. Dat komt ook voor bij dieren. Een haas is een echte stayer en een konijn een sprinter. Een konijn zal niet ver van zijn hol gaan. Bij gevaar sprint hij gauw zijn hol in en dan is hij ook bekaf. Een haas zet het op een lopen en blijft lopen.
|
Bij flinke inspanning moeten je spieren hard werken. Er ontstaan dan zoveel afvalstoffen, dat het bloed ze niet meer kan afvoeren.
Die afvalstoffen heten melkzuur. Het zijn eigenlijk een soort waarschuwingsstoffen. Door dat melkzuur voel je je moe. Daarom houd je op waar je mee bezig was en dan krijgt je lichaam de kans de afvalstoffen weer af te voeren. Als je niet goed getraind bent, krijg je soms spierpijn. De bloedafvoer is dan onvoldoende. Er blijven wat afvalstoffen achter. Na een dag gaat je spier op die stoffen reageren. Ze worden stijver en dikker en daardoor pijnlijk. Als je flink sport, krijg je het ook vaak warm. Dat komt omdat er energie naar de spieren wordt vervoerd. Die energie wordt niet alleen omgezet in kracht, maar ook in warmte. Komt er te veel warmte, dan begint ons waterkoelingssysteem te werken: je begint te zweten. Dat zweet verdampt en koelt je weer af. Wil je weer warm worden? Ga dan maar flink bewegen. Kramp is geen pretje. Je voelt bij kramp een hevige pijn in je spieren, vaak in je kuiten.
Die spieren trekken dan samen. Het gebeurt meestal als je spieren koud worden. Je bloedvaten worden op dat moment samengeknepen, zodat je spieren te weinig zuurstof krijgen. Ga dus niet zwemmen in koud water. Je loopt dan kans dat je kramp krijgt en je zou kunnen verdrinken. Door de plek waar je kramp hebt te masseren, kun je de spieren weer opwarmen en de kramp kwijtraken. Met een goede conditie kun je kramp zelfs voorkomen.
|
||
