|
Les 4: Het regenwoud in ons huis |
||||
| De Dayaks wonen in de oerwouden van Sarawak op Borneo.
Ze verzamelen vruchten, jagen en verbouwen voedsel op kleine
akkers in het woud. Na enkele jaren trekken ze verder en maken
een nieuwe akker. Op de oude plek herstelt het oerwoud zich dan
na een lange tijd. Zo leven de Dayaks al duizenden jaren in evenwicht
met de natuur. Als de oerwouden verdwijnen, verdwijnt ook de bestaansgrond
van de Dayaks. Op Sarawak zijn de regenwouden miljoenen jaren oud.
Maar de regering van Maleisië laat ze gewoon kappen, al jarenlang.
Tropisch hardhout levert het land veel geld op. In onze bossen staan
maar weinig soorten bomen, en dan meestal keurig aangeplant met paadjes
ertussen. In een tropisch bos is dat heel anders. Daar groeien
duizenden soorten bomen. Deze tropische "oerbossen" zijn al
heel oud. Je vindt ze vooral rond de evenaar. Het is er zo vochtig
en warm als in een sauna. Er valt ook vijf maal zo veel regen als bij ons.
De regen valt soms bij bakken naar beneden. De wortels zuigen het water
op als een spons. En overal in het woud zie je beekjes en rivieren.
Een tropisch regenwoud is heel afwisselend.
Een tropisch bos is verdeeld in etages, net als een flatgebouw. Iedere etage heeft zijn eigen "klimaat". Vanaf de grond zijn de toppen van de bomen vaak niet te zien. Sommige bomen zijn echte woudreuzen van wel 70 meter hoog. Hun kronen staan in het felle zonlicht. Daaronder staan de minder hoge bomen. Die houden met hun bladerdak veel zonlicht tegen.
|
Op deze bomen groeien allerlei planten: orchideeën, bromelia's en korstmossen. Ze zoeken het hogerop, want daar is nog een béétje licht. Met hun wortels hebben zij zich vastgehecht op de stammen. Hun voedsel halen ze alleen uit het regenwater.
We noemen ze epifyten. Grote lianen verbinden de bomen met elkaar. Ze vormen de verkeerswegen voor de dieren in het woud. Dan volgt een vochtige en donkere laag waarin struiken en jonge bomen wachten op hún kans om door te groeien. Als een oude woudreus sterft en omvalt, komt er weer licht en ruimte. Op de
bodem van het regenwoud kan het zonlicht niet meer doordringen. Daarom groeien er slechts wat varens en mossen. Tussen de enorme wortels van de woudreuzen vind je
dode bladeren en rottende stammen. Door de vochtige warmte verteren de bladeren heel snel.
De humus wordt direct weer opgenomen door de planten. Daarom is er in een tropisch bos bijna
geen humuslaag. De bomen hebben dan ook heel ondiepe wortels. Er leven ook talloze soorten
dieren in het regenwoud, vaak hoog in de toppen. Apen slingeren er krijsend langs lianen maar ook de vogels laten zich goed horen. Overdag fladderen er boven de beekjes enorme vlinders ,'s nachts vleermuizen. Roerloos hangen de slangen tussen de takken, loerend op hun prooi. En overal krioelt het van de insecten. Al deze planten en dieren hebben elkaar nodig. Orang-oetans zijn verzot op de vruchten van de doerianboom. Vleermuizen eten van het stuifmeel van de doerian en bestuiven daarmee deze bloemen.
|
Zonder bezoek van de vleermuis zou er geen vrucht kunnen groeien. De vleermuis heeft ook het stuifmeel van enkele andere boomsoorten nodig. Als zo een boomsoort verdwijnt, verdwijnt de vleermuis en dus ook de doerianboom. Planten en dieren houden elkaar in evenwicht. We gebruiken erg veel producten uit het tropisch regenwoud. Een kwart van onze medicijnen komt zelfs oorspronkelijk daar vandaan. En nog steeds worden er nieuwe planten ontdekt om medicijnen van te maken. Het Maleisisch regenwoud wordt vooral gekapt voor het hout. Hele gebieden worden door bulldozers platgewalst voor enkele bruikbare bomen. Binnen de kortste keren spoelt het toch al dunne humuslaagje met het regenwater weg. Kale hellingen zijn het gevolg van deze erosie. Zelfs het klimaat verandert. Het wordt droger en er komen meer woestijnen. In Brazilië verbrandt en kapt men regenwouden om weilanden aan te leggen. Op die weilanden "grazen de toekomstige hamburgers". Door die bosbranden komt er veel koolzuurgas in de lucht. Dat gas houdt de warmte rond onze aarde vast zodat het hier steeds warmer wordt. We
noemen dat het broeikaseffect. Daardoor smelt ook het poolijs en stijgt de zeespiegel. Grote overstromingen zullen het gevolg zijn. De vernietiging van het regenwoud is de grootste milieuramp aller tijden. Het tropisch regenwoud is van levensbelang voor ons allemaal !!!
|
||
