|
Les 5: Nederland, ganzenland |
||||
| Brandganzen broeden in het uiterste noorden, op Nova Zembla. De zomer duurt daar maar kort en de winter valt vroeg in.
In augustus verzamelen zij zich in grote groepen. Ze verruilen hun zomerkleed
voor het dikkere winterpak. We noemen
dat ruien.Ondertussen zorgen ze door flink
te eten voor een dikkere vetlaag.
Dat is reservevoedsel voor de
grote trek naar het zuiden. Aan
het eind van de herfst zijn alle
brandganzen van Nova Zembla
in ons land aangekomen. Dan
zijn er meer dan vijftigduizend
brandganzen in Nederland!
Ook andere ganzesoorten brengen
hier de winter door. Ze komen uit
Scandinavië, Rusland en Groenland.
In oktober komen de rotganzen in ons
land aan.
De kolganzen komen wat later en de
grauwe gans kunnen we hier
bijna het hele jaar zien. Tegen de winter
zitten hier ruim een half miljoen wilde ganzen.
Dat is meer dan een derde van alle ganzen in
Europa! De meeste blijven hier overwinteren.
Alleen als het erg koud wordt, trekken ze verder
naar het zuiden. Ze volgen dan de vorstgrens.
Als de dooi invalt, zijn ze weer bij
ons te vinden. In maart en april vliegen
de meeste ganzen terug naar
hun broedgebieden in het hoge
noorden. Vaak ligt daar alles
nog onder sneeuw en ijs. Toch moeten
ze onmiddellijk gaan broeden,
anders zijn de jongen niet op tijd volwassen.
|
Ganzen zijn een beetje familieziek. Ze leven in grote groepen, maar wel familie
bij familie. Je kunt pa gans herkennen aan zijn rechte nek. Hij is voortdurend waakzaam. Ganzen zoeken overdag hun kostje bij elkaar.
's Avonds trekken ze naar hun slaapplaats. Dat is vaak een ondergelopen weiland of ondiepe plas. Hier kunnen ze veilig en ongestoord de nacht doorbrengen. Nog
voor de zon opkomt, trekken ze alweer naar hun voedselgebied.
Ganzen eten gras en oogstafval, maar ook wel zoutwaterplanten, zoals zeekraal . Het voedsel wordt
afgegraasd of uit de grond getrokken. Het zijn grote vogels, maar ze eten met kleine hapjes. Ze hebben de hele dag nodig om voldoende binnen te krijgen. Steeds meer ganzen vinden
Nederland een luilekkerland. In andere landen verdwenen voedselgebieden voor ganzen. Hier kwam er juist grond bij, zoals de Flevopolder en het Lauwersmeergebied. Onze weilanden
bieden ganzevoedsel van de beste kwaliteit, en de moderne landbouwmachines laten nogal wat oogstafval op het land achter.
Bovendien gebruiken veel rotganzen de Waddenzee als rustoord. Daar kunnen ze weer op krachten komen voor de grote trek. Allemaal redenen waarom Nederland 's winters een ganzenland is.
|
Onder de boeren hebben ganzen weinig vrienden.
Geen wonder als je het grasveld na hun bezoek bekijkt. Ze eten ook graag pas gekiemde plantjes van het wintergraan.
Dat merkt de boer dan later aan de oogst. Ganzen richten dus heel wat schade aan. Logisch dat de boeren de ganzen wegjagen
of op een afstand willen houden. Ze zetten knalapparaten op het land of roepen de hulp in van jagers.
Toch willen we de ganzen niet kwijt. Daarom krijgen de boeren een vergoeding voor de opgelopen schade. Alleen vinden de boeren dat ze te weinig krijgen uitbetaald.
Er mag ook gejaagd worden op de "schadelijke" ganzen. Sommige mensen jagen echter alleen voor hun plezier. De ganzen zijn het slachtoffer; ze moeten voortdurend vluchten.
Niet alleen ganzen zoeken hier rust en voedsel. Ook allerlei soorten eenden komen bij ons overwinteren. Je ziet ze bij duizenden aan de waddenkust en bij het IJsselmeer.
Smienten grazen net als ganzen de weilanden af. Gelukkig zijn zij 's nachts actief en slapen ze overdag. Ze zijn dus geen concurrenten
van de ganzen. De slobeend zoekt zijn voedsel in het water. Met zijn zeefsnavel slobbert hij rustig zwemmend alles naar binnen.
De wilde eend moet er meer voor doen. Op zijn kop zoekt hij naar waterplantjes. Dat noemen we grondelen.
De kuifeend en toppereend zijn duikeenden. Die leven van kleine mosseltjes en andere waterdieren.
|
||
